«Ոճիր և պատիժ» ռուս գրող, գրականագետ, փիլիսոփա Ֆեոդոր Դոստոևսկու վեպն է՝ հրատարակված 1866թ.։ Վեպի կենտրոնական թեման XIX դարի 60-ական թվականների ռուս երիտասարդության հոգևոր պատկերն է: Վեպում արծածված գլխավոր խնդիրներից է 1860-ական թվականներին արմատական երիտասարդության շրջանում տարածում գտած նիհիլիզմի միտքը, որի միջոցով հեղինակը ցանկանում էր ցույց տալ, թե ինչի կարող է հանգեցնել Աստծո նկատմամբ հավատը կորցնելն ու բարոյականությունից հրաժարվելը:
