Սիրակուզայում և Պարսկական տերության երկրներում՝ մ.թ.ա. V դարի վերջից IV դարի սկզբին, գեղեցկուհի Կալիրոյեն՝ նշանավոր զորավարի դուստրը, և երիտասարդ Քերեյը բաժանվում են ծանր փորձությունների հետևանքով։ Նրանց ճակատագրերը կապվում են ծովային ճանապարհորդությունների, ստրկության, արքունական խարդավանքների և հզոր մարդկանց մրցակցության հետ։ Պատմության կենտրոնում սերն է, հավատարմությունն ու հայրենիքից հեռու արժանապատվությունը պահպանելու ձգտումը։
«Կենդանի դիակ» Լև Տոլստոյի թատերգություն է, որը գրվել է 1900 թվականին և հրատարակվել հեղինակի մահից հետո։ Չնայած ստեղծագործության սյուժեն հասցված է տրամաբանական հանգուցալուծման, այն չի կարելի ավարտված համարել․ հեղինակը դադարեցրել է պիեսի վրա աշխատանքը՝ այն թողնելով սևագրի փուլում։ Տոլստոյի համար սկզբնակետ է ծառայել Ն. Ն. Սուխանովի մոր ամուսնալուծության դատավարությունը և նրա հոր կազմակերպած մահվան բեմադրությունը Սոֆիական առափնյակում, որի նպատակն էր օրինական ճանապարհով բաժանվել կնոջից և նրան նորից ամուսնանալու հնարավորություն տալ։
«Գուլիվերի ճանապարհորդությունները» Ջոնաթան Սվիֆթի երգիծական-ֆանտաստիկական գիրքն է, որտեղ վառ և սրամիտ կերպով ծաղրվում են մարդկային ու հասարակական արատները։ Գրքի ամբողջական վերնագիրն է՝ «Սկզբում վիրաբույժ ապա մի քանի նավերի կապիտան Լեմյուել Գուլիվերի ճանապարհորդությունները դեպի աշխարհի այլ և այլ երկրներ»։ Գիրքը դարձել է բարոյաքաղաքական երգիծանքի դասական ստեղծագործություն։
XIX դարի վերջի Թիֆլիսում հարուստ վաճառական Պետրոս Թաթուլյանի ընտանիքի շուրջ ձևավորվում են հարաբերություններ, որոնց հիմքում հաճախ սերն ու բարեկամությունը չեն, այլ դրամն ու շահը։ Սոնայի ձեռքի համար պայքարող երիտասարդները, իդեալիստ Բարսեղ Թորոսյանը և ընտանիքի շրջապատը բացահայտում են հասարակության կեղծ բարեպաշտությունը, նյութապաշտությունն ու մարդու բնավորության փոփոխականությունը՝ բարեկեցության և կորուստների պայմաններում։