Նովելի գործողությունները տեղի են ունենում 1812 թվականին՝ Նապոլեոնի ռուսական արշավանքի ժամանակ։ Պատմությունը ներկայացվում է ֆրանսիական բանակի լեյտենանտի անունից, որը հետագայում Հունաստանում մահանում է տենդից։ Հենց նոր ավարտելով սպայական դպրոցը՝ լեյտենանտը ժամանում է զորքերի մոտ Բորոդինոյի ճակատամարտի նախօրեին։ Վաշտի հրամանատարի կարգավիճակով նա մասնակցում է Շևարդինոյի ռեդուտի գրոհին և, կենդանի մնալով արյունալի մարտից հետո, ստանձնում է ամբողջ ջոկատի հրամանատարությունը՝ որպես միակ ողջ մնացած սպա։
« Հմայված հոգին » ֆրանսիացի Նոբելյան մրցանակակիր գրող Romain Rolland Ռոմեն Ռոլանի վեպն է, որը հրատարակվել է 1922–1933 թվականներին։ Այս ծավալուն պատմությունը ուսումնասիրում է սիրո, վշտի և անկախության թեմաները՝ կենտրոնանալով կրքոտ և ազատասեր Անետ Ռիվիերի վրա, որը իր ճանապարհն է հարթում 20-րդ դարի սկզբի Եվրոպայի բուռն սոցիալական և քաղաքական իրադարձությունների միջով։
«Քաջարի զինվոր Շվեյկի արկածները» — չեխ գրող Յարոսլավ Հաշեկի անավարտ սատիրական վեպն է։ Յոզեֆ Շվեյկը՝ նախկին հետևակային զինվոր, իսկ այժմ՝ Պրահայում գողացված շների վաճառական, իմանում է Առաջին համաշխարհային պատերազմի սկսվելու մասին։ Կարիكاتուրային հայրենասիրական մղումը Շվեյկին հերթականությամբ տանում է ոստիկանության կոմիսարիատ, հոգեբուժարան, ռազմական հոսպիտալ, ռազմական բանտ և, վերջապես, զինվորական ծառայության՝ սկզբում թիկունքում, ապա՝ ռազմաճակատ ուղևորվելիս։
Բալզակի «Տասներեքի պատմությունը» կազմող երեք կարճ վեպերը մասամբ առնչվում են տասնիններորդ դարի Ֆրանսիայում հարուստ, հզոր, չարագործ և անբարեխիղճ գաղտնի հասարակության գործունեությանը: Միասին, այս գործերը ամուր և հետաքրքրաշարժ հիմք են ստեղծում Բալզակի` Փարիզյան կյանքի հետագա բազմաթիվ կերպարների համար` «Մարդկային կատակերգություն» մեծ վեպ-ցիկլում: